ข้อเสนอเรื่องแนวทางส่งเสริมการเข้าถึงการรักษาไวรัสตับอักเสบซี

27 Jul 2016

ที่ คอท. 011/2559

                                                                                    วันที่ 28 กรกฎาคม 2559

 

เรื่อง      ข้อเสนอเรื่องแนวทางส่งเสริมการเข้าถึงการรักษาไวรัสตับอักเสบซี

เรียน     นายแพทย์โสภณ เมฆธน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข

 

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555  ที่ประเทศไทยมีสิทธิประโยชน์การรักษาไวรัสตับอักเสบซีด้วยยา Peg-interferon และ Ribavirin และในปี 2557 ได้ขยายความครอบคลุมการรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซีร่วมด้วย รวมทั้งคู่มือ แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี ประเทศไทย ปี 2557 โดยกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ระบุเป็นมาตรฐาน ให้มีการตรวจคัดกรอง Anti HCV ในผู้ติดเชื้อเอชไอวี เนื่องจากพบ 8-10% ของผู้ติดเชื้อเอชไอวีติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซีร่วมด้วย ซึ่งจะทำให้มีโอกาสเป็นมะเร็งตับ ตับแข็ง เร็วขึ้นกว่าผู้มีเชื้อไวรัสตับอักเสบซีอย่างเดียว

อย่างไรก็ตาม จากการทำงานของเครือข่ายผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ ประเทศไทย มูลนิธิเข้าถึงเอดส์ และองค์กรภาคี พบสถานการณ์การเข้าไม่ถึงการตรวจคัดกรองและการรักษาของผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ใช้ยาเสพติดชนิดฉีด ซึ่งเป็นผู้มีโอกาสเสี่ยงต่อการรับเชื้อไวรัสตับอักเสบซี อันเนื่องมาจากอุปสรรคหลายประการ รวมทั้งยา Peg-interferon แม้จะเป็นยาที่มีประสิทธิภาพในการรักษา แต่มีผลข้างเคียงสูง ทำให้ผู้ที่ได้รับการรักษา ต้องเผชิญกับผลข้างเคียงต่างๆ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตระหว่างการรักษา ซึ่งในกรณีผู้ติดเชื้อเอชไอวีต้องใช้เวลารักษานาน 48 สัปดาห์ (1 ปี)

อีกด้านหนึ่ง แนวทางการรักษาที่เป็นมาตรฐานของนานาชาติ มีการรักษาด้วยยาต้านไวรัสตับอักเสบซีในรูปแบบของยากิน ที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัสโดยตรง หรือยากลุ่ม DAA (Direct-Acting Antiviral) เช่น ยา Sofosbuvir, Daclatasvir, Ledipasvir และอื่นๆ อีกหลายชนิด ที่มีประสิทธิภาพในการรักษาหายขาดสูง ผลข้างเคียงต่ำ และระยะเวลาที่ใช้ในการรักษาเพียง 12-24 สัปดาห์ และยังไม่อยู่ในชุดสิทธิประโยชน์ของประเทศไทย เนื่องจากยากลุ่มดังกล่าวมีราคาสูง

ยกตัวอย่าง สถานการณ์ยา Sofosbuvir ซึ่งเป็นยาหลักในการรักษาไวรัสตับอักเสบซี บริษัทยาต้นแบบที่ขายในสหรัฐอเมริกามีราคาประมาณ 28,000 เหรียญสหรัฐ หรือประมาณ  980,000 บาทต่อขวด ถ้ารักษา 12 สัปดาห์จะเป็นเงินประมาณ 2,940,000 บาท นอกจากราคาที่ตั้งไว้สูงจนเกินความเป็นจริงแล้ว บริษัทยาต้นแบบที่มีสิทธิบัตรยาดังกล่าวยังได้เพิ่มกลไกการผูกขาดตลาดยาด้วยการทำสัญญากับบริษัทยาชื่อสามัญในประเทศอินเดียหลายบริษัท อนุญาตให้ผลิตยาชื่อสามัญขายในราคาถูกได้ แต่กำหนดให้ขายได้เพียงบางประเทศที่กำหนดไว้ในสัญญาเท่านั้น ส่วนประเทศไทยถูกจัดเป็นประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่อยู่ในสัญญาพร้อมกับกว่า 50 ประเทศ ไม่มีสิทธิได้เข้าถึงยาราคาถูกจากบริษัทยาชื่อสามัญ

ในโอกาสวันตับอักเสบโลก ซึ่งตรงกับวันที่ 28 กรกฎาคม ทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทยได้ให้

ความสำคัญในการรณรงค์การเข้าถึงการตรวจคัดกรองและการเข้าถึงการรักษาไวรัสตับอักเสบ เครือข่ายฯ และองค์กรภาคีขอเสนอให้กระทรวงสาธารณสุข มียุทธศาสตร์ส่งเสริมการตรวจคัดกรองและการเข้าถึงการรักษาไวรัสตับอักเสบซี ในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ใช้ยาเสพติด ดังต่อไปนี้

1. ขอให้กระทรวงสาธารณสุขประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิ (Compulsory Licensing-CL)   ต่อยากลุ่ม DAA โดยเฉพาะยา Sofosbuvir ซึ่งเป็นยาสำคัญที่ใช้เป็นแกนหลักในการรักษาไวรัสตับอักเสบซีร่วมกับยาชนิดอื่นและสามารถรักษาได้ทุกสายพันธุ์ เพื่อให้ประชาชนไทยในทุกระบบหลักประกันสุขภาพของประเทศ รวมทั้งแรงงานข้ามชาติเข้าถึงยา

2.  ส่งเสริมและกำกับติดตามให้หน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขดำเนินการตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบซีให้เป็นจริง ตามแนวทางการรักษาของกระทรวงสาธารณสุข

-       มีแนวทางหรือแนวปฎิบัติที่ชัดเจนในการส่งเสริมให้โรงพยาบาลชุมชนมีบทบาทติดตามดูแลผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซีอย่างต่อเนื่อง ร่วมกับหน่วยบริการที่เป็นหน่วยให้การรักษา เช่น โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลจังหวัด โดยการมีส่วนร่วมของกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวีหรือกลุ่มผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซีในพื้นที่

-       พัฒนาชุดตรวจคัดกรอง Anti HCV หรือมีแนวทางต่อรองราคาค่าตรวจให้มีราคาถูกลง เพื่อลดค่าใช้จ่ายของหน่วยบริการที่ทำการตรวจคัดกรอง

-       ขยายเครือข่ายการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อติดตามและประเมินผลการรักษาให้ครอบคลุมทุกจังหวัด

3. พัฒนาระบบการส่งต่อการดูแลรักษาที่ชัดเจน และผู้รับบริการสามารถรับการรักษาได้ที่โรงพยาบาลชุมชนหรือโรงพยาบาลใกล้บ้าน เพื่อให้ผู้รับบริการสามารถเดินทางไปรักษาได้ต่อเนื่อง ไม่ต้องรับภาระเรื่องค่าใช้จ่ายในการเดินทางและลดเวลาในการไปรักษาลง

จึงเรียนมาเพื่อพิจารณาเป็นการเร่งด่วน เพื่อส่งเสริมให้ผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซีได้รับการรักษาที่มีประสิทธิภาพ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

เนื้อหาล่าสุด

30 May 2018
จากเนื้อหาข่าวปลอม “พาลูกไปเล่นสวนน้ำ เผลอกินฉี่คนเป็นโรคเอดส์ 2 วัน ดับ 2 พี่น้อง”  สร้างความเข้าใจผิดให้กับคนที่หลงเชื่อ...
17 May 2018
          จากกรณีที่วันนี้ (๑๗ พฤษภาคม) โรงพยาบาลราชวิถีและองค์การเภสัชกรรม (อภ.) มีการตรวจนับรับยาในระบบการจัดซื้อยารวมของประเทศ...
18 Aug 2017
กรรมการสปสช.เสียงข้างน้อยยืนยันให้ สปสช.จัดหายาปี 61 ต่อไป เพราะกังวลคนไข้ขาดยาและราคาที่จะไม่ถูกเช่นเดิม ชี้คำแนะนำ สตง.ให้ โอนเงินไปยังรพ.ราชวิถี...
16 Aug 2017
เครือข่ายผู้ป่วย แถลงข่าว จี้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหาจัดซื้อยารวมระดับประเทศ หลังถูก “รองนายกฯ วิษณุ” เบี้ยวนัดพบ ระบุสัปดาห์หน้าหากยังจัดซื้อยาปี 61...